Rejestr aktywnych rolników

Zmiany dotyczące aktywnego rolnika mają objąć także system ewidencji producentów prowadzony przez ARiMR. W ewidencji ma się pojawić informacja:

  • czy producent jest rolnikiem aktywnym zawodowo,
  • za jaki rok wydano ostatnią decyzję z taką informacją.

To ma posłużyć do budowy rejestru rolników aktywnych, który może być później wykorzystywany również przy pomocy krajowej.

Nowe zasady umów dzierżaw pomiędzy rolnikami

W konsultacjach jest też projekt ustawy regulującej dzierżawę rolniczą, szczególnie istotny dla dzierżaw prywatnych między rolnikami.

Kluczowe zmiany, o których mówi projekt:

  • koniec dzierżaw ustnych
  • podział na dzierżawy krótkoterminowe (do 8 lat) i długoterminowe (powyżej 8 lat, maks. 30 lat),
  • wymóg formalizacji, m.in. potwierdzenie daty okazania umowy (np. u notariusza, w ARiMR lub u wójta),
  • obowiązek dołączenia protokołu wydania,
  • przy braku formalności – ryzyko nieważności umowy.

Dla wielu gospodarstw może to oznaczać konieczność uporządkowania dzierżaw „po sąsiedzku”.

KSeF 2026: rolnik ryczałtowy w praktyce też dotknięty

W 2026 r. wchodzi obowiązkowy KSeF dla firm. Dla rolników kluczowy jest status podatkowy. Otóż rolnik VAT (NIP) będzie musiał wystawiać faktury w KSeF od 1 lutego lub 1 kwietnia 2026 w zależności od przychodów. Rolnik ryczałtowy formalnie nie ma obowiązku korzystania z KSeF, ale w praktyce temat go dotyczy, bo:

  • przy fakturach VAT RR nabywca może chcieć wystawiać dokumenty w KSeF,
  • rolnik ryczałtowy może być zmuszony do nadawania uprawnień i „obsługi” systemu, jeśli chce mieć dostęp do dokumentów.

To jest jeden z punktów, które już teraz budzą duże emocje wśród rolników.

Wyższe kary dla rolników

W 2026 roku rolników czekają surowsze konsekwencje za naruszenia przepisów. Za złamanie zasad programu azotanowego maksymalne opłaty będą wyższe niż w 2025 r.:

  • 3042,25 zł – za stosowanie nawozów niezgodnie z zasadami lub planem nawożenia azotem,
  • 4563,37 zł – za niewłaściwe przechowywanie nawozów naturalnych,
  • 760,56 zł – za błędy w prowadzeniu dokumentacji programu azotanowego,
  • 760,56 zł – za brak planu nawożenia azotem.

Do tego za brak obowiązkowego OC dla ciągnika lub przyczepy grożą kary zależne od długości przerwy w ubezpieczeniu:

  • 1–3 dni bez OC – 330 zł
  • 4–14 dni bez OC – 810 zł
  • powyżej 14 dni bez OC – 1610 zł

A w regionach z uchwałami antysmogowymi użytkowanie starych pieców może skończyć się mandatem do 500 zł, a nawet grzywną do 5 000 zł przy postępowaniu sądowym.

Nowa stawka zwrotu akcyzy za paliwo rolnicze w 2026

Ustalono stawkę zwrotu akcyzy za olej napędowy wykorzystywany do produkcji rolnej na 2026 r. – 1,48 zł za litr. To więcej niż w 2025 r., ale mniej niż pierwotnie zakładano, bo miało być 1,50 zł/l.

W przeliczeniu:

  • 162,80 zł z 1 ha UR (110 l x 1,48 zł)
  • 59,20 zł z 1 DJP bydła/owiec/kóz/koni (40 l x 1,48 zł)
  • 5,92 zł z 1 średniorocznej sztuki świń (4 l x 1,48 zł)

KRUS i świadczenia 2026: wyższy zasiłek pogrzebowy i waloryzacja emerytur

W 2026 r. ważne będą również zmiany w świadczeniach KRUS:

  • zasiłek pogrzebowy ma wzrosnąć do 7 000 zł (z 4 000 zł),
  • w marcu odbędzie się waloryzacja emerytur i rent – prognozy mówią o wzroście rzędu kilku procent (dokładny wskaźnik poznamy w 1 marca).

To chyba tyle jak na początek Nowego Roku 🙂